|
Ook voor de
kanosport, gelden regels voor veiligheid. Zelfs in de kanosport gebeuren
ongelukken, sommige met vervelende afloop.
Als je in de
elementen bent (water, weer) kan onderkoeling één van de grootste gevaren zijn.
Het gaat te ver om hier álle veiligheidsaspecten van het kanovaren te benoemen.
Je kunt je voorstellen dat er aan de kanovaarder op de Waddenzee meer eisen
wordt gesteld dan aan de toervaarder op de Kromme Rijn. Toch is het goed om een
aantal belangrijke punten te noemen.
Om te voorkomen
dat de kajak zinkt is drijfvermogen noodzakelijk! Dit kan in de vorm van
zogenaamde opblaasbare luchtzakken (zo groot mogelijk). De luchtzakken met een
punt voldoen meestal het beste. Indien de kajak is voorzien van zogenaamde
luiken en waterdichte schotten zorgt dit in de meeste gevallen ervoor dat bij
omslaan alleen de kuip volloopt met water. Waterdichte schotten zitten in
zeekano’s en in expeditieboten.
In veel
wildwaterkano's zit drijfvermogen om de boot zogenaamd zwevend te houden (de
boot blijft net onder het wateroppervlak hangen). Ook hier zijn luchtzakken aan
te raden. Na omslaan zit er veel water in de boot. Alles wat opgevuld is met
lucht bevat geen water en dan scheelt het nogal of je 100 of 300 liter water uit
de boot moet halen.
Het mag
verondersteld worden dat iedereen die deelneemt aan watersport de zwemkunst
machtig is. Toch is het goed om dit nog even te vermelden! Daarnaast is een
zwemvest of kanovest pure noodzaak; het helpt je drijven als zwemmen door schrik
of kou moeilijk is - en vergemakkelijkt het zwemmen. Bovendien beschermt een
zwemvest je lichaam tegen kou en stoten. Er zijn speciale vesten voor
kanovaarders. Ze moeten altijd goed passen bij je lichaamsgewicht. Tenzij anders
aangegeven door de vaarleider dient de kanovaarder altijd zijn kanovest te
dragen. In tegenstelling tot het reddingsvest geeft het kanovest meer
bewegingsvrijheid maar heeft geen kraag om het hoofd overeind te houden.
Ga
naar de bovenkant van de pagina
Tip:
Ga eens in (de zomermaanden) zwemmen met je kanovest en voel het verschil. Dit
geeft je in noodsituaties meer zelfvertrouwen.
Bij onderkoeling
(of hypothermie) gaat er meer lichaamswarmte uit het lichaam dan dat het lichaam
zelf kan aanmaken en de lichaamstemperatuur daalt tot onder de 35 graden
Celsius.
Onderkoeling kan
ontstaan doordat een kanovaarder lang in het water heeft gelegen of lang met
koude en natte kleding in zijn boot heeft gezeten. Lichaamsbouw,
weersgesteldheid, conditie en leeftijd spelen hierbij een belangrijke rol.
Kinderen bijvoorbeeld zijn gevoeliger dan volwassenen en dunne mensen zullen het
eerder koud krijgen dan dikke.
Ook vermoeidheid
en voeding zijn factoren.
Enkele (eerste)
verschijnselen van onderkoeling kunnen zijn:
·
ongecontroleerd huiveren/ rillen en niet meer in staat zijn om warm te worden
·
moedeloos gevoel “het kan me niet meer schelen”
·
onregelmatig peddelen en geen koers meer kunnen houden ( coördinatie)
·
wazig zien;
·
grauw en bleke gelaatskleur
·
spierstijfheid
·
bewusteloosheid
Het gaat te ver om
hier de behandeling van onderkoeling uitgebreid te beschrijven, maar over het
algemeen is het van belang direct in te grijpen en het slachtoffer rustig te
behandelen en onmiddellijk uit “de elementen” te halen. Dat kan betekenen; uit
de natte kano, beschutting opzoeken of maken, natte kleding verwijderen (zo snel
mogelijk). Indien praktisch uitvoerbaar direct droge kleding aan en als
slachtoffer kan drinken; zelf warme drank laten drinken. Indien noodzakelijk kan
het slachtoffer liggend worden ingepakt in één of liefst meerdere aluminium
reddingsdekens, slaapzak of deken.
Met name de torso
(de kern van het lichaam) verdient de grootse aandacht. Geef nooit alcohol, niet
verwarmen aan een vuur of wrijf lichaamsdelen niet warm. Voorkomen van
onderkoeling kan door onder andere het dragen van de juiste kleding afgestemd op
het jaargetijde en het vroegtijdig onderkennen van de symptomen. Het duurt een
lange tijd voor het slachtoffer weer op temperatuur is. De tocht afbreken en het
slachtoffer op een juiste wijze vervoeren (liggend) verdient aanbeveling.
Neem ook altijd
een complete set reservekleding mee, goed waterdicht verpakt. De reservekleding
dient als vervanging voor natte kleding bij het eventueel omslaan, maar komt
soms ook goed van pas tijdens een uitstapje aan de wal.
Tip:
Let op elkaar tijdens het varen, vooral in de koudere jaargetijden. Wees daarbij
alert op eventueleverschijnselen van onderkoeling.
Ga naar de bovenkant van de pagina
Het is verstandig
om standaard een thermosfles met warme drank of warm water mee te nemen tijdens
een kanotocht. Met warm water kun je zelf, naar behoefte, alle soorten dranken
“mixen”. Naast het aanvullen van het vochtgehalte kan warme drank ook worden
gebruikt ter voorkoming van verdere onderkoeling. Daarnaast is het ook goed om
altijd voldoende drinkwater aan boord te hebben. Een plastic SPA flesje gevuld
met leidingwater voldoet bijvoorbeeld prima. Met name in de zomermaanden is
regelmatig drinken tijdens een kanotocht belangrijk.
Ook is het
verstandig, omdat je bezig bent met buitensport en inspanning, om tijdens een
kanotocht voldoende calorieën tot je te nemen. Dit is natuurlijk afgestemd op
persoonlijke behoeften.; verbranding, hoeveelheid, smaak etc. Zorg ervoor dat je
voldoende eet voordat je een “flauw” gevoel krijgt. Een goed ontbijt
voorafgaande aan de tocht is de beste start. In de praktijk is er in
noodgevallen altijd voldoende voeding in een groep aanwezig.
Diversen
Een brillenkoordje
voorkomt dat brildragers hun bril verliezen. Er zijn uitvoeringen waarbij de
bril na een kentering ook blijft drijven. Zo ook is het van belang om
waardevolle spullen als geld, GSM, papieren en autosleutels veilig waterdicht te
verpakken, zodat deze bij een zwempartij niet verloren gaan. In de handel is
hiervoor een keur aan materiaal te krijgen.
Een reddingslijn
en/of sleeplijn per groepje kanoërs kan uitkomst bieden in moeilijke situaties
om personen of boten aan veilige wal te trekken. Uiteraard is een start met een
goede conditie belangrijk. De kanovereniging heeft een 2-tal veiligheidszakken
die zijn voorzien van het benodigde (groeps)veiligheidsmateriaal.
Tip:
Gebruik een clubavond in de winter eens om het veiligheidsmateriaal van
de vereniging te bekijken, zodat je weet wat er is en hoe je het materiaal
eventueel kunt gebruiken.
Ga naar de bovenkant van
de pagina
| 
