Afgedamde Maastocht Zondag 9 mei.

Tussen Altena en Bommeler Waard

Op zondag 9 mei hebben we met zes kajakvaarders een tocht gemaakt over de Andelse- en Afgedamde Maas. Een zwerftocht tussen twee provincies vanuit het Gelderse Well naar het Noord-Brabantse Woudrichem. Met een geringe krachtsinspanning trekken historie en natuurpracht aan je netvlies voorbij. Verrassende, vrolijke en warme ontmoetingen met medevaarders. Het blijft ieder keer weer verbazend om te merken dat je aan het einde van zo’n kanodag weer bent voorzien van noodzakelijke rust en nieuwe energie.

Onze voorzitter had in goede samenwerking met Hans (de) B.  (geen familie van Mohammed) alles nauwkeurig voorbereid. Satellietfoto’s werden met militaire precisie in 3 dimensies bestudeerd, waardoor niets aan het toeval werd overgelaten. Zelfs een heuse voorverkenning was in de planning meegenomen (zie verslag vorig clubblad). De weerberichten van de afgelopen dagen waren nauwgezet gevolgd en voorspellingen werden getoetst. Bewolkt, 13 graden met een matige noordelijke wind kracht 3. Wat een heerlijk geruststellend gevoel om alleen nog maar in de auto te stappen en te gaan varen. Onze “huurbaas” in Werkhoven laten we natuurlijk genieten van een welverdiende zondagsrust, kanokar dus beladen op zaterdag om de volgende morgen in alle vroegte te vertrekken vanuit (een woon) Waick.

De Maas stroomde oorspronkelijk langs Heusden richting Dordrecht, waarbij de huidige stroming van de Bergsche Maas werd gevolgd. De rivier boog later bij Heusden af naar het noorden, om vervolgens naar het westen af te buigen via de Alm. In de Middeleeuwen vond er bij Andel een dijkdoorbraak plaats, waarbij het water van de Maas in noordelijke richting is gaan stromen om bij Woudrichem uit te komen in de Waal. De oorspronkelijke Maasstromen zijn nu alleen nog herkenbaar als brede sloten in het landschap. Rond 1900 werd de verbinding tussen de Maas en Waal definitief ingedamd met een afsluitdijk bij Andel. Het nieuwe water dat was ontstaan zouden we vandaag per kajak gaan verkennen.

Terug in de 21e eeuw zijn wij rond 11.00 uur gestart op het recreatiestrand Well aan het einde van de Dode Arm van de Andelse Maas. Varen van A en eindigen bij B breng altijd met zich mee dat er op het eindpunt een auto moet staan… en dan weer terug…. om na afloop weer terug te gaan… en dan weer mensen op te halen…..en dan weer terug… Onze kanjers Peter en Ron hebben na enkele wiskundige berekeningen deze ondankbare taak perfect uitgevoerd. Parkeren met een grote kanokar is overigens nog een heel gedoe als je ter plekke merkt dat de toegang is beperkt tot een doorrijhoogte van 2 meter. Vanuit de satelliet heb ik dit echt niet gezien, verzuchtte Anita nog. Na wat zaag- en graafwerk, banden leeg laten lopen en een kano afladen, konden we toch probleemloos van start (de auteur heeft het geweldige voorrecht om een verhaal wat aan te zetten).

Als na een paar peddelslagen twee kluten op het strand worden ontdekt, kan de dag voor ons eigenlijk niet meer stuk. Met mooi omhoog gebogen snavels perfect zoekend naar voedsel, paraderen deze kwetsbare waadvogels driftig heen en weer. Hans d.B. is meteen uitzinnig en roept enthousiast zijn strijdkreet: Recurvirostra! Ik had dit verkeerd begrepen,  waarbij Hans mij geduldig uitlegt dat Carl Linnaeus hier feitelijk voor verantwoordelijk is. Het betekent letterlijk: teruggebogen snavel en dat klopt. Geweldig als je iemand in je groep mag hebben die zo een bijzondere aanvulling geeft op de (beperkte) kennis van onze natuur. Als wij na een half uur varen op de scheiding komen tussen de Andelse Maas en het Heusdens Kanaal gaan we scherp rechtsaf. Na een korte koffiebreak komen we langs de dorpen Aalst en Veen en worden onderweg vergezeld door pleziervaartuigen in alle soorten en prijsklassen. In mijn herinnering waren de prachtige recreatieplassen hier altijd vrij toegankelijk voor recreatie en pleziervaart. De tijden zijn veranderd en in het kader van de regulering staan er nu borden met de vriendelijke tekst: toegang alleen voor vergunninghouders!

Wij hebben vandaag ook kennis mogen maken met Pauline. Of beter gezegd zij heeft als lid kennis kunnen nemen van de rare gewoontes en taferelen binnen onze vereniging. Eerst nog enigszins de kat uit de boom kijkend werd al snel duidelijk dat Pauline uit het goede kanohout is gesneden. Zonder enige schroom vermengt zij haar meegebracht vuurwater uit het voormalige Oostblok, met een beetje koffie. Leven is vooral genieten!

Bij Andel (op z’n Brabants: Ael) worden we gedwongen om een hindernis te nemen, voordat we toegang krijgen tot het laatste stuk naar de Waal.  Terwijl voor ons de contouren van de Wilhelminasluis opduiken, verwondert Peter zich over indrukwekkende lichaamsdelen van mannelijke Konik paarden. De Wilhelminasluis is in Nederland trouwens het enige exemplaar waar de sluismuren zijn bedekt met beplanting. We worden heel decadent als enige groep geschut en zien hoe het water van de bovenloop door de deuren wordt geperst. Nog maar een klein aantal sluizen in Nederland kennen het principe van de Waaiervlotdeur. Deze unieke werking is begin 18e eeuw door de ingenieur Jan Blanken toegepast en berust op waterdruk. Hierbij kunnen de deuren zowel met het water mee maar ook tegen het water in, geopend worden. Eigenlijk wel bijzonder dus die Aelse sluis daar in Brabant.

Niets houdt ons nu meer tegen en met een gemiddeld tempo van bijna 6 kilometer per uur passeren we uiteindelijk de vesting van Woudrichem. Nadat we nog lekker genieten van de golven en de stroming op de Waal houden we een korte stop op één van de goudgele stranden. Sommigen van ons nemen de moeite om een pelgrimage te maken naar het slot Loevestein, dat ligt op wandelafstand en ziet er prachtig uit.

Peter en ik blijven achter op het strand en staren uit over een van de drukste rivieren van Europa. Enigszins onder de indruk tellen we wel 100 containers op één grote duwbootcombinatie. Watertransport blijft efficiënt én imposant! Vanuit de richting van Loevestein zien we plotseling en tot onze verbazing een grote boekenkist voorbij drijven. Peter vertelt geruststellend dat Hugo de Groot kennelijk weer aan het rondspoken is.

Na een kanotocht van exact 20 punt zeven vijf kilometer (de GPS liegt immers nooit) veroveren wij als amateur Batavieren de stad Woudrichem, althans een terrasje. Het was een leuke dag met elkaar, op afwisselend vaarwater en variërend landschap. Het blijft ieder keer weer verbazend om te merken dat je aan het einde van zo’n kanodag weer bent voorzien van noodzakelijke rust en nieuwe energie.

Ruud